กฎหมายไม่ได้เดินคู่กับศีลธรรม

หลายครั้ง สิ่งที่ ผิดกฎหมาย อาจไม่ได้เป็นเรื่องผิดศีลธรรม

และหลายครั้ง สิ่งที่ ถูกกฎหมาย ก็ไม่ได้แปลว่าเป็นเรื่องที่ถูกต้องเสมอไป

...

ลองนึกภาพง่าย ๆ

คุณขี่มอเตอร์ไซค์กลับบ้านตอนตีสอง

เจอสี่แยกไฟแดง

แล้วคุณก็หยุด

จากนั้นมองซ้าย...

ไม่มีรถ

มองขวา...

ไม่มีรถ

มองไปไกลสุดลูกหูลูกตา ไม่มีรถ

ถนนโล่งทั้งสองฝั่ง ไม่มีแม้แต่ไฟหน้ารถสักคัน

คุณมั่นใจ 100% ว่าไม่มีรถแน่นอน

คำถามคือ...

คุณจะผ่าไฟแดงไหม?

ถ้าคุณตอบว่า ไม่

ผมอยากถามต่อว่า

คุณไม่ไป เพราะกลัวเกิดอุบัติเหตุ

หรือคุณไม่ไป เพราะกลัวตำรวจจับ

แต่ถ้าคุณตอบว่า ไป แสดงว่า คุณกำลังทำผิดกฎหมายและคุณกำลังทำผิดศีลธรรมด้วยหรือเปล่า?

คุณไปเบียดเบียนใครไหม? หรือ คุณสร้างความเดือดร้อนให้ใครหรือเปล่า?

หรือคุณแค่ฝ่าฝืน กฎ ที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อใช้กับคนส่วนใหญ่

นี่แหละคือจุดที่ทำให้ผมรู้สึกว่า...

กฎหมายกับศีลธรรม ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

กฎหมายไม่ได้ถูกเขียนขึ้นเพื่อรองรับทุกสถานการณ์บนโลก

มันถูกเขียนขึ้นเพื่อให้ใช้ได้กับคนหลายสิบล้านคน

เพราะรัฐไม่มีทางออกแบบกฎหมายให้ครอบคลุมทุกเหตุการณ์ได้

จึงต้องตั้งกฎแบบกลาง ๆ เอาไว้

ไฟแดงก็เหมือนกัน

มันไม่ได้รู้ว่าตอนนี้มีรถหรือไม่มีรถ เพราะมันทำงานตามเวลาหรือตามบริบทสถานการณ์ของถนนในแต่ละช่วงเวลา

กฎหมายจึงบอกว่า ห้ามไป

ซึ่งแน่นอนว่า ไม่ใช่ทุกครั้งที่ฝ่าไฟแดงแล้วจะเกิดอุบัติเหตุ

แต่เพราะถ้าปล่อยให้ทุกคนใช้ดุลยพินิจของตัวเอง สุดท้ายก็จะวุ่นวาย

ในอีกด้านหนึ่ง

ศีลธรรมถามคนละคำถาม

ซึ่งไอ้เจ้าศีลธรรม มันไม่ได้ถามว่า ผิดกฎหมายไหม

แต่มันถามว่า

คุณกำลังทำร้ายใครหรือเปล่า? , คุณกำลังเอาเปรียบใครหรือเปล่า?

เพราะฉะนั้น

เวลามีคนพูดว่า .. ผิดกฎหมาย ก็แปลว่าผิดศีลธรรม

ผมว่าไม่จริงครับ

และเวลามีคนพูดว่า ถูกกฎหมาย ก็แปลว่าถูกต้อง

ผมก็ว่าไม่จริงเหมือนกันครับ เพราะ ประวัติศาสตร์พิสูจน์และแสดงให้เห็นมาแล้วหลายครั้ง

..เคยมีกฎหมายที่อนุญาตให้มีทาส

..เคยมีกฎหมายแบ่งแยกสีผิว

..เคยมีกฎหมายห้ามผู้หญิงเลือกตั้ง

ทุกอย่างที่ผมเขียนมามันเคยถูกกฎหมายนะครับ

สุดท้ายแล้ว...

กฎหมายคือสิ่งที่รัฐใช้จัดระเบียบสังคม

ส่วนศีลธรรมคือสิ่งที่มนุษย์ใช้ตัดสินความดีความชั่ว

บางครั้งทั้งสองอย่างก็เดินไปทางเดียวกัน

แต่หลายครั้ง...

มันก็เดินกันคนละทาง

และผมคิดว่า การเป็นคนที่มีเหตุผล ไม่ใช่การถามแค่ว่า ผิดกฎหมายไหม?

แต่ควรถามต่อด้วยว่า

สิ่งที่เราทำ มันยุติธรรมกับคนอื่นหรือเปล่า? มันจะส่งผลเสียต่อสังคมแค่ไหน ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว? แล้วถ้าผมทำผิดกฎหมายข้อนี้แบบไม่มีใครเห็น มันจะทำให้ผมเคยชินกับการละเมิดกฎหรือเปล่า? แล้วถ้าทุกคนคิดแบบเดียวกัน สังคมจะเป็นยังไง?